synoronews

Μηχανισμοί άμυνας: Εκλογίκευση! (music video)

Α. Αποστολοπούλου  Ψυχολόγος Μ ια αλεπού πεινασμένη είδε πάνω σ’ ένα δέντρο πλεγμένη μια κληματαριά γεμάτη κατακίτρινα, ζουμερά σταφύλ...

Α. Αποστολοπούλου 
Ψυχολόγος
Μια αλεπού πεινασμένη είδε πάνω σ’ ένα δέντρο πλεγμένη μια κληματαριά γεμάτη κατακίτρινα, ζουμερά σταφύλια. Τα ζήλεψε για τη νοστιμιά που σκέφτηκε ότι θα είχαν και επιθυμούσε πλέον να τα δοκιμάσει. Πιάστηκε από δω, πιάστηκε από κει, όμως τίποτα δεν κατάφερνε. Έπεφτε κάτω και σταφύλι δε μπορούσε να φτάσει για να κόψει και να φάει. Στο τέλος, απελπισμένη πια, είπε στον ίδιο της τον εαυτό: «Δε βαριέσαι, δεν πειράζει, ας πάμε παρακάτω. Εξάλλου αυτά τα σταφύλια δεν τρώγονται. Άγουρα είναι ακόμη!»

Ο παραπάνω μύθος του Αισώπου, με τη διαδικασία της «εκλογίκευσης των ξινών σταφυλιών» εξηγεί χαρακτηριστικά τη λειτουργία ενός από τους πλέον χαρακτηριστικούς μηχανισμούς άμυνας του Εγώ. 

Ο μηχανισμός της εκλογίκευσης περιγράφτηκε από την Anna Freud και χαρακτηρίζει την ασυνείδητη διαδικασία, κατά την οποία το άτομο προσπαθεί να δώσει στον εαυτό του ή στους άλλους λογικοφανείς, ηθικά και κοινωνικά αποδεκτές ερμηνείες για συναισθήματα, επιθυμίες, πράξεις και συμπεριφορές του. 

Χαρακτηριστικό στοιχείο εδώ είναι το γεγονός ότι το άτομο χρησιμοποιεί λογικοφανή επιχειρήματα για να αποδείξει την ορθότητα αυτό που αισθάνεται και πράττει, προκειμένου να αποφύγει τη βίωση του άγχους.

Όταν συμπεριφερόμαστε με τρόπο που προκαλεί μια ανεπιθύμητη κατάσταση στον άλλον, τείνουμε να εκλογικεύουμε τη συμπεριφορά μας με ερμηνευτικά επιχειρήματα που δικαιολογούν την πράξη μας. Δεν είναι λίγες οι φορές όπου ο γονιός θα πει στο παιδί «σε έβαλα τιμωρία για καλό σου» ή ένας γυμναστής θα δικαιολογήσει το εξουθενωτικό πρόγραμμα ασκήσεων που προτείνει ως κάτι που θα φέρει γρήγορα το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Η χρήση του αμυντικού μηχανισμού της εκλογίκευσης ενεργοποιείται επίσης όταν συμβεί κάτι κακό, για το οποίο πείθουμε τον εαυτό μας ή τους άλλους (μέσω της διαδικασίας της «εκλογίκευσης του γλυκού λεμονιού»), ότι τελικά δεν ήταν και τόσο κακό για μας («Μπορεί να μου έκλεψαν το αυτοκίνητο, αλλά η αλήθεια είναι πως είχε παλιώσει κι έτσι έχω πλέον μια αφορμή για να αποκτήσω ένα καινούργιο», «μου έκλεψαν το κινητό τηλέφωνο μέσα από την τσάντα μου, μα πήρα έτσι το μάθημα πως θα πρέπει να την προσέχω περισσότερο»).

Η διαδικασία αυτή, μπορεί να ωφελήσει το άτομο να ξεπεράσει αρχικά αγχογόνες καταστάσεις για το ίδιο και να καταφέρει έτσι να διατηρήσει την ψυχική του ισορροπία. 
Η εκλογίκευση μπορεί επίσης να επηρεάσει την αυτοεκτίμηση και να συμβάλλει στη δημιουργία, τη διατήρηση ή και τη βελτίωση μιας επαρκέστερης αυτοεικόνας, κυρίως σε περιόδους όπου οι φορτισμένες συναισθηματικά καταστάσεις διαρκούν και το επηρεάζουν. 

Όπως άλλωστε τόνισε ο Benjamin Franklin: «Είναι τόσο βολικό να είμαστε λογικά όντα, από τη στιγμή που μπορεί κανείς να βρει ή να κατασκευάσει μία εξήγηση για οτιδήποτε έχει στο νου του» (αναφέρεται στο βιβλίο της Νάνσι ΜακΓουίλιαμς, «Ψυχαναλυτική διάγνωση, Η κατανόηση της δομής της προσωπικότητας στα πλαίσια της κλινικής διαδικασίας»)

Από την άλλη, υπάρχει ο κίνδυνος η εκλογίκευση να ενεργοποιείται ακόμα και σε ακραίες περιπτώσεις, ως μέσο δικαιολόγησης ανεπίτρεπτων συμπεριφορών, όπως για παράδειγμα ο γονιός που εκλογικεύει την κακοποίηση που ασκεί στο παιδί του, θεωρώντας ότι το κάνει «για να μάθει κάποια πράγματα, να γίνει «σωστός» άνθρωπος».

* Xristin-aki.- *


Related

Ψυχολογία 289918258058133214

Δημοσίευση σχολίου

emo-but-icon

Follow Us

Translate This Page

Hot in week

Recent

Comments

Google+ Badge

Εγγραφη στην Payoneer

Εγγραφη στην Payoneer
Ψάχνετε έναν πιο απλό τρόπο για να πληρώνεστε από εταιρείες του εξωτερικού; Κερδίστε $25 όταν κάνετε εγγραφή στην Payoneer χρησιμοποιώντας τον σύνδεσμο που σας προτείνω.

Αναγνωστες

Επισκευές H/Y - Laptop

προτεινομενη αναρτηση

Μην έχετε δεδομένη τη ζωή σας, ούτε τους ανθρώπους σας.

Να προσέχετε τους εαυτούς σας! Να σας αγαπάτε ! Να δίνετε μέχρι εκεί που μπορείτε, να μη νιώθετε τύψεις όταν ξεμένετε από ενέργεια και...

Δημητρης Λιαντινης: Να ...

Δημητρης Λιαντινης: Να ...
Κανείς δεν είναι πλούσιος αν είναι άκληρος και καμία δεν είναι ωραία όταν είναι ανόητη και κανένας δεν είναι ...

Οι oμορφοι aνθρωποι

Οι oμορφοι aνθρωποι
Γεννηθήκαμε και μας βάλανε στο κέντρο. Σ’ ένα κέντρο που είτε μας παραχάϊδευαν, είτε μας παραέκριναν ...

Μπαμπα, σ’ αγαπω …

Μπαμπα, σ’ αγαπω …
Σήμερα θα γράψω για σένα, για σένα που με μεγάλωσες, που ακόμη και τώρα με μεγαλώνεις. Για την ακρίβεια μαζί ...

Καθε στιγμη ειναι μια μαχη

Καθε στιγμη ειναι μια μαχη
Μάθε να θέτεις συγκεκριμένους στόχους που ετοιμάζουν «άπιαστους» σκοπούς, δηλαδή σκοπούς που σε υπερβαίνουν ...

Αρχειοθηκη ιστολογιου

οι ανθρωποι της ζωης μου !

οι ανθρωποι της ζωης μου !
Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που γεννήθηκαν με άστρο, για να ξεχωρίζουν. Που δεν περνούν απαρατήρητοι ...

μια γυναικα με βαθος !

μια γυναικα με βαθος !
Δεν είναι ο κάθε άντρας αρκετά δυνατός ώστε να διαχειριστεί μια γυναίκα με βάθος...

Φτανει που ονειρευομαστε...!

Φτανει που ονειρευομαστε...!
Ζηλεύει κάποιος αυτόν που έχει την εντύπωση ότι θα μπορούσε να τον φτάσει. Όταν κάτι είναι πολύ πολύ μακριά από τα δικά του μέτρα δεν το ζηλεύει...

blogoΘεαση

item