Την επαύριο της κατάθλιψης

Δεν έχω σπουδάσει ψυχολογία και λυπάμαι γι'αυτό. Είχα δώσει στο πανεπιστήμιο ένα μάθημα, νομίζω ότι λεγόταν Εξελεκτική Ψυχολογία, αλλά αυτό ήταν από τα τυπικά και επουσιώδη.

Σήμερα αισθάνομαι ότι μού λείπουν σχετικές γνώσεις, για να κατανοήσω πολλά απ'όσα συμβαίνουν στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Διότι η κατάθλιψη, για την οποία όλοι μιλάνε – και, το κυριότερο, βιώνουν σε καθημερινή βάση – είναι γεγονός και χρήζει ανάλυσης με τα ειδικά επιστημονικά εργαλεία της Ψυχολογίας.


Ανέτρεξα στους ορισμούς της κατάθλιψης. Βρήκα πολλούς που χρησιμοποιούνται για την εξέταση μιας ευρείας γκάμας περιπτώσεων. Το πιο κατανοητό για μένα τον ανίδεο είναι το λεγόμενο μοντέλο Kübler-Ross (από το όνομα της Αμερικανίδας ψυχιάτρου που το διατύπωσε) που ξεχωρίζει πέντε ευδιάκριτα στάδια αυτής της διαταραχής.

Συγκεκριμένα, είναι η άρνηση (“αποκλείεται να μού συμβαίνει εμένα αυτό”), η οργή (“ποιός φταίει γι'αυτό;”), η διαπραγμάτευση (“ό,τι είναι να γίνει μπορεί να γίνει αργότερα”), η κυρίως κατάθλιψη (“δεν έχει νόημα να κάνω τίποτα”) και η αποδοχή (“αυτά έχει η ζωή”).

Δεν ξέρω κατά πόσο το μοντέλο αυτό μπορεί να χρησιμεύσει στην επιστημονική ανάλυση της βαθιάς κρίσης που διέρχεται η Ελλάδα. Εγώ, πάντως, βρίσκω κάποιες ομοιότητες ανάμεσα στα τεκταινόμενα τα τελευταία δυόμισι χρόνια και τα πέντε στάδια, όπως τα ορίζει η Kübler-Ross.

 Νομίζω ότι στην Ελλάδα όντως υπήρξε μια αρχική “άρνηση” τόσο από την κυβέρνηση Καραμανλή όσο και τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης Παπανδρέου – σήμερα λέγεται από πολλούς πως χάθηκε πολύτιμος χρόνος να αμβλυνθούν οι επιπτώσεις της επερχόμενης κρίσης. Για την “οργή” δεν υπάρχει αμφιβολία, με την αυξανόμενη κοινωνική ένταση, τους προπηλακισμούς πολιτικών προσώπων επί δικαίου και αδίκου και την πολιορκία του Συντάγματος από τους Αγανακτισμένους τον περασμένο χρόνο.

Ωστόσο, δεν είμαι σίγουρος ότι η “διαπραγμάτευση” (ή αναβλητικότητα) είναι ξεχωριστή φάση της εθνικής κατάθλιψης ή μόνιμο χαρακτηριστικό του πολιτικού βίου στην Ελλάδα – έχω την εντύπωση ότι πολλές από τις προφανείς μεταρρυθμίσεις που έπρεπε να είχαν γίνει χρόνια τώρα αναβάλλονται μέχρι και σήμερα. Φοβάμαι δε ότι η νοοτροπία της παραίτησης και “δεν έχει νόημα να κάνω τίποτα” δεν είναι το επόμενο στάδιο, αλλά μια απλή προέκταση της πάγιας αναβλητικότητας.

Το “αυτά έχει η ζωή” και η τελική αποδοχή της σκληρής πραγματικότητας είναι ίσως το μόνο σίγουρο. Έχει σημασία, όμως, να φτάσουμε σ'αυτό το στάδιο το συντομότερο δυνατόν και, δεύτερον, με κάποιους δικούς μας όρους. Αρκεί να το πάρουμε απόφαση ότι όντως θέλουμε να βγούμε από την κατάθλιψη και να θέσουμε ρεαλιστικούς όρους για την επόμενη μέρα.

ΠΗΓΗ: thesecretrealtruth.blogspot.com